ΑΡΘΡΟ ·
Χρησιμοποιήστε το T-shirt σας ξανά και ξανά: ο κύκλος ζωής μιας στολής
Κείμενο: Βασίλης

Πόσο «κοστίζει» στο περιβάλλον ένα T-shirt με το λογότυπό σας; Η ερώτηση ακούγεται απλή, αλλά η απάντηση περνά από το χωράφι, το εργοστάσιο, τη μεταφορά, κάθε βάρδια που θα φορεθεί και κάθε πλύσιμο που θα περάσει. Η ID Identity, που η Endyma Ikos εκπροσωπεί αποκλειστικά στην Ελλάδα, θέλησε να μετρήσει ακριβώς αυτό. Τα συμπεράσματά της αφορούν κάθε ομάδα που φορά T-shirt και polo, από το σέρβις και το μπαρ μέχρι το animation του ξενοδοχείου.
Τι είναι η ανάλυση κύκλου ζωής
Η ανάλυση κύκλου ζωής (Life Cycle Assessment, LCA) εξετάζει τις περιβαλλοντικές συνέπειες ενός προϊόντος από την πρώτη ύλη μέχρι το τέλος της ζωής του. Η ID συνεργάστηκε με την οργάνωση Textile Revolution και μελέτησε επιλεγμένα μοντέλα T-shirt της. Ένας μοναδικός αριθμός για κάθε T-shirt είναι δύσκολο να δοθεί, γιατί πίσω από το καθένα υπάρχουν δεκάδες διαδικασίες: η εξόρυξη των πρώτων υλών, η παραγωγή, η διανομή, και, κυρίως, το πόσες φορές θα φορεθεί και θα πλυθεί. Η έκθεση, όμως, δείχνει καθαρά πού βαραίνει η ζυγαριά.
Η μελέτη μετρά έξι κατηγορίες επιπτώσεων:
- Υπερθέρμανση του πλανήτη: οι εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου.
- Οικοτοξικότητα: οι βιολογικές, χημικές ή φυσικές πιέσεις στα οικοσυστήματα.
- Χρήση γης: η έκταση που χρειάζεται για την καλλιέργεια και την εξόρυξη των πρώτων υλών.
- Ευτροφισμός: η διείσδυση λιπασμάτων και λυμάτων στα νερά.
- Χρήση νερού: στην καλλιέργεια, στην παραγωγή και στο πλύσιμο.
- Έλλειψη νερού: η πίεση στα αποθέματα γλυκού νερού.
Πρώτες ύλες και παραγωγή: εκεί βαραίνει η ζυγαριά
Το μεγαλύτερο μέρος του αποτυπώματος ενός T-shirt γράφεται πριν φτάσει σε εσάς, στην εξόρυξη της πρώτης ύλης και στην παραγωγή. Για αυτό η ID είναι μέλος της Better Cotton: μέσω της πρωτοβουλίας, οι καλλιεργητές βαμβακιού εκπαιδεύονται σε καλύτερες τεχνικές, με λιγότερα χημικά και λιγότερο νερό, και βελτιώνουν τόσο το περιβαλλοντικό αποτέλεσμα όσο και το δικό τους βιοτικό επίπεδο. Παράλληλα, προϊόντα της φέρουν το EU Ecolabel, την εγγύηση ότι παράχθηκαν με αυστηρά περιβαλλοντικά κριτήρια για τα χημικά, το νερό, τα απόβλητα και την ενέργεια.
Ποιότητα ή μακροζωία; Το ίδιο πράγμα
Η διαφορά ανάμεσα σε ένα T-shirt υψηλής και ένα χαμηλής ποιότητας είναι σημαντική, στην παραγωγή, στην περιβαλλοντική επίπτωση, στην κοινωνική ευθύνη και στη διάρκεια ζωής. Ένα T-shirt ποιότητας κρατά περισσότερο, άρα αγοράζετε λιγότερα. Για μια ομάδα εστίασης αυτό μεταφράζεται απλά: το polo που αντέχει διακόσια πλυσίματα χωρίς να χάσει σχήμα και χρώμα είναι φθηνότερο, σε χρήμα και σε αποτύπωμα, από δύο που αντέχουν εκατό. Η έκθεση της ID για πέντε T-shirt της υπολογίζει ακριβώς αυτό, με πλήρη δεδομένα για 110 ή 200 πλυσίματα ανά ρούχο, ανάλογα με τις προδιαγραφές του.
Η χρήση: εδώ κάνετε εσείς τη διαφορά
Ο καλύτερος τρόπος να μειώσετε το αποτύπωμα του T-shirt σας είναι να το φροντίζετε και να το φοράτε όσο περισσότερο γίνεται. Δύο πράγματα βοηθούν:
- Πλύσιμο με φροντίδα. Η ID έχει συγκεντρώσει δεκατέσσερις συμβουλές που μειώνουν την κατανάλωση πόρων, διατηρούν την εφαρμογή και επιμηκύνουν τη ζωή του ρούχου. Τις συνοψίζουμε στο άρθρο μας Πλύσιμο με φροντίδα.
- Επισκευή πριν από αντικατάσταση. Πριν πετάξετε ένα T-shirt με ένα σκίσιμο ή μια χαλασμένη ραφή, δείτε αν επισκευάζεται. Συχνά επισκευάζεται.
Για τις κουζίνες υπάρχει και ένας λόγος παραπάνω: επιλεγμένα T-shirt και polo της ID έχουν ελεγχθεί κατά DIN 10524, το πρότυπο για ρούχα εργασίας σε χώρους τροφίμων, οπότε το ρούχο που φροντίζετε σωστά παραμένει και κατάλληλο για τον πάγκο και την κουζίνα.
Το τέλος της ζωής: ανακύκλωση ή δεύτερη χρήση
Όταν ένα T-shirt φθαρεί πραγματικά, η ID ενθαρρύνει την ανακύκλωση ή τη δωρεά του και συνεργάζεται με οργανώσεις ανακύκλωσης και επαναχρησιμοποίησης υφασμάτων. Μέσω της NewRetex διερευνά πώς τα απορριπτόμενα υφάσματα παίρνουν νέα ζωή χωρίς να χάνουν την ποιότητά τους. Όσα κάνει δημοσιεύονται στην ετήσια έκθεση ESG της, σύμφωνα με το άρθρο 99a του δανικού νόμου για τις οικονομικές καταστάσεις.
Τι σημαίνει αυτό όταν παραγγέλνετε
Όταν ντύνετε μια ομάδα με T-shirt ή polo, η πιο οικολογική επιλογή είναι σχεδόν πάντα και η πιο οικονομική: ένα ρούχο ποιότητας, στο ίδιο χρώμα για όλη την ομάδα, που θα παραγγείλετε ξανά τον επόμενο χρόνο, γιατί η ID κρατά τα σχέδιά της για χρόνια. Σας λέμε ποια μοντέλα έχουν EU Ecolabel, ποια είναι ελεγμένα για βιομηχανικό πλύσιμο, και πώς να τα φροντίζετε ώστε να φτάσουν στα διακόσια πλυσίματα.
Πηγή: ID Identity, Use your T-shirt again and again.